Neidiwch i’r prif gynnwys

Mae technoleg yn gwella gofal a chymorth i ddefnyddwyr canolfannau dydd sydd â dementia ac anghenion cymhleth

Mae gan dechnoleg cymaint i’w gynnig i bobl sy’n byw â dementia, a’u gofalwyr. Fe wnaeth staff yng nghanolfan ddydd Mardy Park yn y Fenni sylweddoli’r potensial, a gwnaethant gysylltu â Chymunedau Digidol Cymru i gael hyfforddiant ac offer.

Mae technoleg wedi cyfoethogi gweithgareddau dyddiol yn y ganolfan ac mae’r defnyddwyr wedi elwa’n fawr iawn o ganlyniad. Mae’r staff hefyd wedi dod yn fwy hyderus yn defnyddio TG.

Pam

Mae gan nifer o’r bobl sy’n defnyddio’r ganolfan ddydd anghenion cymhleth, sy’n ei gwneud hi’n anodd iddyn nhw gyfathrebu ar lafar, ac i’r staff ryngweithio â nhw. Ar ôl mynychu digwyddiad a gynhaliwyd gan fwrdd iechyd lleol, cafodd Arweinydd Tîm y Gwasanaethau Dydd, Maria Thomas, ei hysbrydoli gan y ffordd y gellid defnyddio technoleg i ymgysylltu â phobl hŷn, a chysylltodd â Chymunedau Digidol Cymru i gael cyngor.

Sut

Ar ôl cyfarfod â Maria, cyflwynodd Cymunedau Digidol Cymru hyfforddiant i chwe aelod o staff, gan ddangos iddyn nhw ffyrdd i ddefnyddio technoleg i gyfathrebu â phobl. Amlygodd yr hyfforddiant hefyd wefannau, offer ac adnoddau a allai apelio i bobl hŷn. Yna, rhoddodd Cymunedau Digidol Cymru fenthyg rhai dyfeisiau llechen i’r ganolfan, er mwyn i’r tîm allu roi cynnig ar y ffordd newydd hwn o weithio.

Effaith

Roedd canlyniadau’r gwaith hwn yn rhyfeddol. Daeth â’r byd tu allan i mewn i fywydau defnyddwyr y ganolfan, a’u helpu nhw i gysylltu â ffrindiau a theuluoedd. Roeddent yn gallu creu a mynegi eu hunain mewn amrywiaeth o ffyrdd gwahanol, gan helpu’r staff i ennill dealltwriaeth well o brofiadau, hoffterau a chasbethau’r defnyddwyr.

Prin yr oedd un dyn, a oedd yn siarad Cymraeg fel ei famiaith, wedi cael cyfle i gyfathrebu yn ei iaith frodorol. Roedd gofalwr yn gallu eistedd gydag ef ac edrych ar safleoedd Cymraeg ar y llechen. Ymfalchïodd mewn cyfieithu’r erthyglau yr oedd yn eu darllen iddi. Dywedodd, “Gallai hwn agor byd hollol newydd i mi!”

Roedd dyn arall wedi colli’r rhan fwyaf o’i allu i siarad. O ganlyniad, roedd y tîm yn ei chael hi’n anodd ei gynnwys mewn gweithgareddau a sgyrsiau. Gan ddefnyddio’r llechi, dangosodd y staff apiau a gwefannau iddo a oedd yn briodol i’w ddiddordebau, ac fe wnaeth hynny helpu i feithrin perthnasoedd a dealltwriaeth well. Mae wedi ymgartrefu’n fwy o ganlyniad.

Roedd menyw â dementia datblygedig yn aml yn methu ymdawelu yn amgylchedd y ganolfan ddydd. Ond canfu’r staff bod defnyddio’r llechen gyda hi i edrych ar ddelweddau o’i thref enedigol yn helpu i leddfu ei phryder. Dywedodd, “O! Dyna fy mhentref i… edrychwch!”, pan ddefnyddion nhw’r llechen y tro cyntaf.

Fe wnaeth y Ganolfan elwa ar weithio gyda Chymunedau Digidol Cymru hefyd. Dywedodd Maria, “Nid oedd yn hawdd prynu ein llechi ein hunain, ond fe wnaeth y benthyciad gan Cymunedau Digidol Cymru ein galluogi i roi cynnig ar ymagweddau newydd. Bu’r ymyriad o fudd i’r staff hefyd, trwy gynyddu eu sgiliau technoleg a’u helpu nhw i fod yn fwy hyderus yn defnyddio’r llechi gyda’r bobl y maen nhw’n eu cynorthwyo.”